Poradnik

Weryfikacja kontrahenta przed fakturą: GUS po NIP i numer VAT UE w VIES

Dane polskiej firmy pobierzesz z rejestru REGON, a numer VAT UE nabywcy z innego kraju sprawdzisz w VIES. Pokazujemy, jak działają oba sprawdzenia, jak NavyFlame wstrzymuje fakturę 0% dla nieaktywnego numeru i co się dzieje, gdy VIES nie odpowiada.

Dwa różne pytania o kontrahenta

Przed fakturą dla firmy zwykle chcesz wiedzieć dwie rzeczy. Czy nazwa i adres na dokumencie są prawdziwe? I czy nabywca z innego kraju Unii ma aktywny numer VAT UE, bo od tego zależy stawka 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT)? To dwa osobne rejestry i dwa osobne sprawdzenia.

  • Rejestr REGON prowadzony przez GUS podaje dane polskich podmiotów: nazwę, REGON, adres siedziby i datę zakończenia działalności, jeśli rejestr ją notuje. O statusie VAT nie mówi nic.
  • VIES to system Komisji Europejskiej, który sprawdza numer VAT UE w rejestrze kraju nabywcy i odpowiada, czy numer jest aktywny.
  • Biała lista podatników VAT Ministerstwa Finansów pokazuje status VAT i rachunki bankowe polskich firm. Tej bazy NavyFlame nie odpytuje. Opisujemy ją w poradniku o białej liście podatników VAT.

Obie integracje, GUS i VIES, są w wersji Beta. Kod działa, ale pełnej próby na żywych kontach sprzedawców jeszcze nie zamknęliśmy.

Dane firmy z GUS po NIP

GUS udostępnia rejestr REGON przez usługę BIR. Według zasad dostępu do API REGON usługa i dane są bezpłatne, a o klucz prosisz e-mailem na adres regon_bir@stat.gov.pl. W wiadomości podajesz nazwę i REGON firmy, osobę do kontaktu z adresem e-mail i telefonem oraz przybliżoną liczbę jednoczesnych użytkowników. Adres IP serwera GUS zaleca podać, ale go nie wymaga. Sprawdzono 11 września 2026 r.

W NavyFlame klucz wklejasz w integracji GUS (REGON), w kategorii Weryfikacja firm, i sprawdzasz przyciskiem Testuj połączenie. Klucz zapisujemy zaszyfrowany, a zapytania idą na Twoim kluczu. Od tej chwili przy polu NIP pojawia się przycisk „Pobierz dane z GUS”:

  • w formularzu nowego zamówienia,
  • w danych klienta i adresach na karcie zamówienia,
  • w oknie nowego klienta w module Klienci.

Przycisk uzupełnia nazwę firmy i adres siedziby, czyli adres do faktury, a nie adres dostawy. Puste pola wypełniają się od razu. Jeśli w polu jest już inna wartość, zobaczysz listę różnic i sam zdecydujesz: „Nadpisz” albo „Zostaw moje”. Gdy rejestr notuje zakończenie działalności, obok danych pojawi się ta data, zanim wystawisz dokument.

Numer VAT UE w VIES i numer konsultacji

VIES to bezpłatna usługa Komisji Europejskiej. Na zapytanie odpowiada jednym z trzech wyników: numer aktywny, numer nieaktywny albo usługa niedostępna. Jeśli jako pytający podasz własny numer VAT UE, odpowiedź zawiera unikalny numer konsultacji, czyli dowód, że dany numer sprawdzono w określonym momencie. Sprawdzono 11 września 2026 r.

W integracji VIES nie wpisujesz żadnego klucza. Podajesz swój numer VAT UE z prefiksem PL, żeby każde sprawdzenie dostało numer konsultacji. Przy numerze VAT UE nabywcy pojawia się przycisk „Sprawdź w VIES”, a wynik widzisz jako plakietkę: „Aktywny w VIES”, „Nieaktywny w VIES” albo „VIES niedostępny”, z datą i numerem konsultacji. Na karcie zamówienia jest historia sprawdzeń: kraj, numer, data i numer konsultacji. Nazwy ani adresu, które VIES może zwrócić, NavyFlame nie zapisuje.

Faktura 0% dopiero po potwierdzeniu

Najważniejsza część dzieje się bez klikania. Gdy faktura dla nabywcy spoza Polski, z numerem VAT UE, miałaby stawkę 0% na towarze, NavyFlame najpierw pyta VIES. Dotyczy to faktur wystawianych w wFirma, inFakt, Fakturowni i iFirmie.

Wynik VIESCo dzieje się z fakturą
Numer aktywnyFaktura wychodzi, a dowód sprawdzenia zapisuje się przy zamówieniu
Numer nieaktywnyDomyślnie faktura czeka na Twoją decyzję. Możesz też wybrać wystawianie z VAT, jak dla konsumenta
VIES nie odpowiadaSprawdzenie jest ponawiane przez kilkanaście minut, potem faktura czeka i dostajesz powiadomienie
Numer w złym formacieFaktura czeka, bo VIES takiego numeru nie sprawdzi

Wystawienie z VAT oznacza stawkę polską albo, przy włączonym OSS, stawkę kraju nabywcy z tabeli stawek. Wstrzymaną fakturę widać na karcie zamówienia razem z powodem. Po poprawieniu numeru VAT nabywcy w danych klienta klikasz „Ponów”. Faktury ze stawką VAT nie zależą od statusu nabywcy, więc przechodzą bez sprawdzania.

Czego GUS i VIES za Ciebie nie rozstrzygną

  • Kwalifikacji transakcji. Stawka 0% przy WDT wymaga nie tylko aktywnego numeru nabywcy, ale też między innymi dokumentów potwierdzających dostarczenie towaru do innego kraju UE. O kwalifikacji decydujesz Ty i Twoja księgowość. Szerzej piszemy o tym w poradniku faktura dla klienta z UE.
  • Białej listy. NavyFlame nie sprawdza statusu VAT polskich firm ani rachunków bankowych.
  • Firm spoza Polski w GUS. Rejestr REGON obejmuje tylko polskie podmioty. Firmę z innego kraju sprawdzasz w VIES.
  • Numeru konsultacji bez Twojego numeru. Numer konsultacji dostajesz tylko z poprawnym własnym numerem VAT UE w konfiguracji. Jeśli VIES go odrzuci, panel o tym poinformuje.

Jak ułożyć to w codziennej pracy

SytuacjaSprawdzenieGdzie
Nowy klient firmowy z PolskiDane z GUS po NIPFormularz zamówienia albo klienta
Nabywca z UE podaje numer VAT UEVIES z numerem konsultacjiPrzycisk przy numerze VAT UE
Faktura 0% (WDT)Automatyczne sprawdzenie w VIESPrzed wystawieniem faktury
Przelew do dostawcyBiała listaPoza NavyFlame, w wykazie Ministerstwa Finansów

Zanim puścisz automatyzację na wszystkie zamówienia, przejrzyj reguły fakturowania i typowe błędy na fakturach. Najlepiej sprawdź jedno zamówienie dla firmy z UE, zanim zaczniesz wystawiać takie faktury seryjnie.

Najczęściej zadawane pytania

Nie. Rejestr REGON podaje nazwę, REGON i adres siedziby firmy. Status podatnika VAT i rachunek bankowy sprawdzasz na białej liście Ministerstwa Finansów, a numer VAT UE firmy z innego kraju w VIES.

Domyślnie wstrzyma fakturę ze stawką 0% i pokaże powód na karcie zamówienia. Po poprawieniu numeru klikasz Ponów. W ustawieniach integracji VIES możesz zamiast tego wybrać wystawianie takiej faktury z VAT, jak dla konsumenta.

Sprawdzenie przed fakturą jest ponawiane przez kilkanaście minut. Jeśli VIES dalej nie odpowiada, faktura czeka, a Ty dostajesz powiadomienie. Niedostępność VIES nigdy nie jest traktowana jak numer aktywny ani nieaktywny.

Faktura 0% dopiero po sprawdzeniu w VIES

Integracje GUS i VIES są w wersji Beta i nie wymagają płatnych kluczy. Zobacz, co dokładnie sprawdzamy i gdzie pojawia się wynik.

Zobacz integrację VIES

Ta strona korzysta z plików cookies

Używamy plików cookies, aby zapewnić prawidłowe działanie strony, analizować ruch oraz personalizować treści. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.

Zarządzaj preferencjami